ابر آروان

راه حل‌های مبتنی بر شبکه توزیع محتوا
CDN, DDoS Protection, Video Platform

چگونه زیرساخت‌های ابری از نظر اقتصادی به کمک شما می‌آیند؟

۵ تیر ۱۳۹۸

امروزه حجم بزرگی از سرویس‌های فناوری اطلاعات به زیرساخت‌های ابری کوچ کرده‌اند و این پدیده روز به روز شتاب بیش‌تری به خود می‌گیرد. به‌گونه‌ای‌که بیش‌تر کارشناسان در این‌که آینده‌ی فناوری اطلاعات در رایانش ابری تعریف می‌شود، اتفاق نظر دارند.

در حقیقت سرویس‌دهندگان رایانش ابری، این امکان را به سازمان‌ها و شرکت‌ها می‌دهند تا به‌جای دغدغه‌های متعدد تامین و نگهداری زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، روی کسب‌وکارشان تمرکز کنند. از طرف دیگر، با استفاده از زیرساخت‌های ابری، سرمایه‌گذاری اولیه مورد نیاز برای تامین زیرساخت به‌سمت صفر می‌رود و هزینه‌های عملیاتی به میزان درخور توجهی کاهش می‌یابد.

از جمله مزایای استفاده از زیرساخت‌های ابری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کاهش محسوس هزینه‌های راه‌اندازی و نگه‌داری زیرساخت دیتاسنتر
  • امکان سرویس‌دهی مستمر (Business continuity) و قابلیت بازیابی اطلاعات از دست رفته
  • تمرکز بیش‌تر روی سرویس مورد نظر به‌جای تمرکز روی زیرساخت
  • استفاده‌ی بهینه‌تر از منابع سخت‌افزاری
  • افزایش امنیت داده‌ها

در این مقاله قصد نداریم به مزایای فنی استفاده از رایانش ابری بپردازیم. بنابراین پس از شرح کوتاهی درباره‌ی رایانش ابری و انواع آن، تلاش شده است تا مقایسه‌ای بین انواع هزینه‌ها در دو حالت استفاده از زیرساخت‌های ابری و پیاده‌سازی زیرساخت به‌شکل On-Premise انجام شود. منظور از On-Premise، خرید تجهیزات سخت‌افزاری به‌وسیله‌ی سازمان و راه‌اندازی و نگهداری آن در مرکز داده (Data Center) سازمان است.

 

زیرساخت ابری (IaaS)

انواع خدمات عرضه شده در رایانش ابری را براساس ویژگی‌های آن‌ها می‌توان به شکل‌های مختلفی دسته‌بندی کرد، اما متداول‌ترین دسته‌بندی خدمات رایانش ابری براساس استاندارد موسسه NIST‌ انجام می‌شود که آن را به سه بخش منطقی شامل IaaS، PaaS و SaaS تقسیم می‌کند. این دسته‌بندی در شکل زیر نمایش داده شده است.

زیرساخت ابری

در این مقاله تنها زیرساخت ابری یا همان IaaS مورد نظر است و از بررسی سایر انواع خدمات رایانش ابری صرف نظر شده است. زیرساخت ابری یا (IaaS (Infrastructure as a Service نخستین و پایه‌ای‌ترین مفهوم رایانش ابری است که می‌تواند زیرساخت‌هایی مانند دیتاسنتر، سرور، شبکه، فایروال، فضای ذخیره‌سازی و… را بسیار سریع در اختیار کاربر قرار دهد. به ‌این ‌ترتیب مدیر سیستم یا کاربر بی‌نیاز از هزینه‌ی مالی و زمانی بالا، می‌تواند زیرساخت لازم برای راه‌اندازی سرویس‌های خود را فراهم کند.

امروزه دیگر نیازی به بیان اهمیت و جایگاه سرویس‌های ابری به‌ویژه سرویس‌های زیرساخت ابری نیست. بسیاری از کسب‌وکارهای دنیا، از چند سال پیش مهاجرت به زیرساخت‌‌های ابری را آغاز کرده‌اند. در واقع مزایای متعدد و چشم‌گیر زیرساخت‌های ابری این موضوع را امری اجتناب‌ناپذیر می‌کند. برای نمونه آمارهای بین‌المللی نرخ ۷۷درصدی مهاجرت به سرویس‌های ابری در اروپا را نشان می‌دهد. البته گفتنی است که در کشور‌های توسعه‌یافته‌تر اروپا این درصد از میانگین گفته شده هم بالاتر است. برای نمونه، در انگلستان نرخ مهاجرت به سرویس‌های ابری حدود ۸۸درصد است. همان‌گونه که در شکل زیر نمایش داده شده، در کنار اروپا در منطقه‌ی خاورمیانه نیز انتقال زیرساخت‌ها به زیرساخت‌های ابری در سال ۲۰۱۵ به ۲۰۱۶ افزایش چشم‌گیری داشته و به ۶۵.۸درصد رسیده است.

زیرساخت ابری

Forbes در گزارشی که در سال ۲۰۱۷ و به نقل از Intel Security منتشر کرد[1]، اعلام کرد که در ۱۵ ماه گذشته ۸۰درصد از بودجه‌ی سازمان‌ها به زیرساخت‌ها و راهکارهای ابری اختصاص یافته است.

واقعیت بازار و پیش‌بینی‌های انجام شده، همگی حاکی از رشد بسیار سریع استفاده از زیرساخت‌های ابری در سال‌های آینده است. تقریبن در تمامی بررسی‌های تحلیلی، سرویس‌های ابری جزو مهم‌ترین ترندهای فناوری آینده و حال حاضر دنیاست و دست کم تا آینده‌ی نزدیک (۱۰ سال آینده) نیز سرعت رشد آن بسیار بالا خواهد بود.

در کنار مزایای گفته شده، یکی از مهم‌ترین مزایایی که در این مقاله به آن پرداخته شده است، کاهش هزینه‌های شرکت‌ها و سازمان‌ها در بخش زیرساخت سخت‌افزاری است که در ادامه آن را بررسی می‌کنیم.

 

مقایسه‌ی زیرساخت ابری و On-Premise از دیدگاه اقتصادی

با پیشرفت زیرساخت‌های ابری و فراگیر شدن آن در سال‌های اخیر، یک پرسش مهم برای کسب‌وکارها پیش آمده است: از دیدگاه اقتصادی، استفاده از زیرساخت ابری به‌صرفه‌تر است یا مالکیت سخت‌‌افزار با مدل On-Premise؟

پاسخ به این پرسش با پیچیدگی‌های بسیاری همراه است. در نگاه نخست ممکن است به نظر برسد مالکیت سخت‌افزار به‌صرفه‌تر باشد. برای نمونه، شما برای سرویس‌های تحت وب خود یک‌بار سرور می‌خرید و سال‌ها بدون هزینه از آن استفاده می‌کنید. اما در حقیقت، داستان به این‌ سادگی‌ها هم نیست. به بیان دیگر، زمانی‌که شما تصمیم به انتخاب مدل On-Premise برای تامین زیرساخت خود می‌گیرید، انواع مختلفی از هزینه را پذیرفته‌اید. می‌توان این هزینه‌ها را به سه دسته‌ی کلی زیر تقسیم کرد:

۱. هزینه‌های مستقیم: شامل هزینه‌هایی می‌شود که برای تامین سرورها یا تجهیزات ذخیره‌سازی خود انجام خواهید داد. این هزینه به‌عنوان سرمایه شما در نظر گرفته خواهد شد (هزینه CAPEX). برخی از مهم‌ترین این هزینه‌ها در زیر آمده است:

  • تامین سرور و تجهیزات ذخیره‌سازی
  • تامین سخت‌افزارهای پشتیبان یا جایگزین (Spare)
  • سایت یا زیرساخت پشتیبان در برخی از کسب‌وکارهای حساس به دسترس‌پذیری

۲. هزینه‌های غیرمستقیم: به هزینه‌ی‌ تجهیزات جانبی یا زیرساختی اشاره می‌شود که برای راه‌اندازی سرورها مورد نیاز است، برای نمونه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • هزینه‌ی برق
  • زیرساخت شبکه‌ی ارتباطی بین سرورها
  • تجهیزات زیرساخت مانند سوییچ، روتر و…
  • تجهیزات امنیتی مانند دیواره آتش
  • هزینه‌های خنک‌سازی تجهیزات
  • هزینه‌ی منابع انسانی برای نگهداری از زیرساخت، سرورها، سیستم‌عامل‌ها و…
  • هزینه‌ی تعمیرات

۳. هزینه‌های پنهان: با توجه به مورد استفاده از سرورها یا نوع سرویس ارایه شده، متفاوت است. مانند هزینه‌های زیر:

  • هزینه‌ی پهنای باند
  • نیاز به بهبود زیرساخت
  • هزینه‌های ناشی از حوادث غیرمترقبه

افزون‌بر موارد گفته شده باید در نظر داشت سرورها و تجهیزات ذخیره‌سازی به‌طور میانگین در مدت ۵ سال فعالیت مستهلک می‌شوند و پس از این مدت نیاز به جایگزین شدن دارند.

زیرساخت‌های محلی هنوز در سطح بسیار گسترده استفاده می‌شود اما هزینه‌ها و دغدغه‌های بالایی که این روش به سازمان‌ها تحمیل‌ می‌کند سبب شده تا بسیاری از کسب‌وکارهای دنیا دست کم بخشی از زیرساخت خود را به زیرساخت‌های ابری انتقال دهند. هزینه‌های کسب‌وکار در مدل استفاده از زیرساخت‌های ابری کاملن براساس میزان مصرف شما از منابع و براساس فاکتورهای زیر محاسبه می‌شود:

  • تعداد هسته پردازش‌گر
  • مقدار RAM
  • مقدار فضای ذخیره‌سازی و نوع آن
  • ترافیک

همان‌گونه که می‌بینید دغدغه‌ها‌ و مخاطرات کسب‌وکارها با استفاده از زیرساخت ابری کاهش چشم‌گیری خواهد داشت و بخش بزرگی از این دغدغه‌ و مخاطرات خود را به شرکت ارایه‌دهنده زیرساخت ابری انتقال خواهند داد. در حقیقت فارغ از میزان هزینه‌ها، زیرساخت ابری یک سرویس است که به شما ارایه می‌شود و بنابراین شما دیگر دغدغه‌ی نگهداری یا تعمیر زیرساخت خود را نخواهید داشت.

با راهکارهای ابری شما می‌توانید نیازهای زیرساختی خود را مشخص کنید، سپس هزینه‌های خود در هر دو مدل ابری و On-Premise در کوتاه مدت را تخمین بزنید. برای بازه‌های زمانی بلندمدت (مانند ۵ سال) باید در نظر داشته باشید که با رشد کسب‌وکار، مجبور خواهید بود تا تعداد سرورها و زیرساخت خود را نیز افزایش دهید که با استفاده از مدل On-Premise، هزینه‌های بیش‌تری به کسب‌وکار شما تحمیل خواهد شد.

با توجه به موارد گفته شده، برای کسب‌وکارهایی که نیاز به مقیاس‌پذیری، دسترسی‌پذیری و پهنای باند بالایی دارند، استفاده از زیرساخت ابری یک گزینه‌ی مقرون به‌صرفه و کاملن اقتصادی است. به‌علاوه، هزینه‌هایی که باید برای توسعه‌ی زیرساخت مصرف شوند، با استفاده از راهکارهای ابری می‌توانند صرف سرمایه‌گذاری و توسعه‌ی کسب‌وکار شوند. هم‌چنین با استفاده از زیرساخت‌های ابری شما از تخصص موجود در شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات ابری نیز به‌شکل غیرمستقیم بهره‌مند خواهید شد.

 

یک توصیه‌ی استراتژیک برای استارت‌آپ‌ها

تخصیص منابع، به‌شکلی که منجر به بیش‌ترین بازدهی در راستای اهداف آن شود را می‌توان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های استراتژیک هر کسب‌وکاری دانست. به‌طور کلی، استفاده‌ی بهینه از منابع استراتژیک سازمان در دنیای امروز که سرعت تغییرات آن بیش از هر زمان دیگری است، خود به تنهایی یک دغدغه‌ی بزرگ به‌شمار می‌آید. این موضوع برای استارت‌آپ‌ها (که محدودیت منابع برای آن‌ها پررنگ‌تر است) اهمیت حیاتی بیش‌تری نیز پیدا می‌کند. نیاز به توضیح نیست که دو منبع حیاتی هر استارت‌آپ‌ عبارت‌اند از منابع انسانی و منابع مالی و موفقیت استارت‌آپ‌ها به استفاده‌ی درست از این منابع گره خورده است.

همان‌گونه که در بخش‌های قبل گفته شد، استفاده از زیرساخت‌های ابری می‌تواند صرفه‌جویی بالایی برای استارت‌آپ‌ها در هر دو منبع گفته شده به همراه داشته باشد. در این مقاله با توجه به این‌که بیش‌تر صرفه‌جویی در منابع مالی مورد نظر است، صرفه‌جویی در منابع انسانی را نیز نوعی صرفه‌جویی مالی در نظر گرفته‌ایم.

در حالت کلی، برای هر کسب‌وکار سه منبع تامین مالی عمده را می‌توان در نظر گرفت که به شرح زیر است:

  • درآمد حاصل از فروش محصولات و خدمات
  • تامین مالی از طریق سرمایه‌گذاری اشخاص و شرکت­‌های خطرپذیر
  • دریافت تسهیلات مالی از بانک‌ها یا موسسات مالی

منابع مالی یک استارت‌آپ نیز مانند هر شرکت دیگری خارج از سه عامل گفته شده نیست. بنابراین به‌منظور افزایش حاشیه سود (و ایجاد یک مزیت رقابتی) برای استارت‌آپ‌ها که بیش‌تر با هدف ارایه‌ی خدمات نوآورانه یا ارایه‌ی خدمات موجود با هزینه‌ی کم‌تر برای مشتری شکل می‌گیرند، نوآوری در فرآیند‌های عملیاتی (تولید و ارایه‌ی محصولات یا خدمات) از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

این نو‌آوری‌ها ‌می‌توانند کاهش هزینه‌ را به‌دنبال داشته باشند که سبب می‌شود یک استارت‌آپ بتواند محصول یا خدمات خود را با هزینه‌ی پایین‌تری نسبت به رقبا تولید و عرضه کند.

استفاده از زیرساخت ابری به‌جای خریداری تجهیزات سخت‌افزاری نیز ممکن است برای برخی استارت‌آپ‌ها (بسته به نوع فعالیت) در عمل نقش همین نوآوری را بازی کند. هم‌چنین می‌توان منابع مالی آزاد شده از این راه را در حوزه‌های دیگر رقابت مانند تبلیغات، بازاریابی و توسعه‌ی ویژگی‌های محصول صرف کرد.

از سوی دیگر، استفاده از زیرساخت ابری به‌جای خرید سخت‌افزار، سرمایه‌گذاری اولیه مورد نیاز برای شروع یا توسعه‌ی کسب‌وکار یک استارت‌آپ را به میزان درخور توجهی کاهش می‌دهد. این امر به نوبه‌ی خود منجر به کاهش مخاطره‌ی کسب‌وکار برای بنیان‌گذاران و سرمایه‌گذاران استارت‌آپ‌ها خواهد شد.

 

 

[1] https://www.forbes.com/sites/louiscolumbus/2017/04/23/2017-state-of-cloud-adoption-and-security/#164428941848

× برای اطلاع از آخرین اخبار و مقالات آروان عضو خبرنامه ما شوید